ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً هر چه در زمين چيز است همه ، ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ آن گه آهنگ بالا كرد فَسَوَّاهُنَّ راست كرد و راغ « 1 » آن آسمانها را سَبْعَ سَماواتٍ هر هفت آسمان وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ، و او خداوند بهر چيز داناست . النوبة الثانية - قوله تعالى إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي - اقوال مفسّران مختلف است در سبب نزول اين آيت ، بعضى گفتند چون رب العالمين منافقان را مثل زد كه مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً و گفت أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ - منافقان گفتند اين نه سخن خداست كه اللَّه تعالى از آن بزرگوارتر است كه چنين مثل زند - فانزل اللَّه هذه الآية . و گفته‌اند سبب نزول آنست كه جهودان در قرآن ذكر عنكبوت و مگس شنيدند و ذلك فى قوله تعالى مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ . . . الآية و قال تعالى إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً . . . - جهودان چون ذكر مگس و تننده درين هر دو آيت شنيدند بطريق استهزاء گفتند اين چه سخن است ! و چه مثل ! و خداى را عزّ و جلّ چه حاجت بذكر مگس و عنكبوت ؟ - پس ايشان را اين جواب آمد كه : إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما - اللَّه شرم نكند اگر مثل به پشّهء زند يا كم از پشّهء . اينست كه گفت بَعُوضَةً فَما فَوْقَها - اى فما فوقها فى الصّغر كما تقول فلان صغير فتقول و فوق ذلك - اى هو اصغر مما ترى . گفته‌اند كه ربّ العالمين اين مثل به پشه از بهر آن زد كه از عجائب و لطائف در پشه بدان كوچكى وضعيتى بيش از آنست كه در پيل بدان بزرگى و عظيمى . و تفاوت در جسم و اعضاء پشه بيش از آنست كه در جسم و اعضاء پيل ، و پيل را چندان رنگ نيست كه پشّهء را كه بر همه رنگهاى دنيا بسته است ، و و از آنكه عمرش اندك است دنيا هميشه از و پر است ، و هر چه پيل را هست از قوايم و خرطوم و ديگر اعضاء همه پشه را هست و زيادت ، كه پشه بينى

--> ( 1 ) وراغ - كذا فى كلتا النسختين الف و ج .